ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΑΡΧΟΙ ΣΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ (ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ) (Μέρος 3ο)

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΑΡΧΟΙ ΣΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ (1898–1913)

(Μέρος 3^ο)

Του Γιάννη Ζ. Παπιομύτογλου

Οι δημοτικές αρχές του 1903

Όπως είδαμε στο προηγούμενο σημείωμα (Ρέθεμνος 21/1/2012) οι δημοτικές αρχές που αναδείχτηκαν  στα τέλη του 1901 είχαν διετή θητεία και κατά συνέπεια θα έπρεπε στα τέλη του 1903 να αναδειχτούν νέες. Εν τω μεταξύ τον Ιούλιο του 1903 ψηφίστηκε και δημοσιεύτηκε[1] νέος δημοτικός νόμος, ο οποίος στην ουσία επανέφερε το καθεστώς του δημοτικού νόμου του Φλεβάρη του 1900. Δηλαδή στον νομό Ρεθύμνης αύξανε τον αριθμό των δήμων σε 17 από 14 που προέβλεπε ο νόμος του Αυγούστου του 1901. Επίσης καταργούσε το αιρετό των δημοτικών συμβούλων και επανέφερε το καθεστώς του διορισμού τους, όπως ίσχυε στον νόμο του 1900. Ακόμη επανέφερε τον θεσμό των δημαρχιακών παρέδρων (ένας για κάθε δήμο) και των ειδικών παρέδρων, δηλαδή ενός εκπροσώπου κάθε χωριού από αυτά που συγκροτούσαν κάθε δήμο. Επίσης προέβλεπε ότι η θητεία των δημοτικών αρχών είναι διετής και αρχίζει την 1 Σεπτεμβρίου 1903.

Με τον νέο νόμο επανασυστάθηκαν οι εξής δήμοι, που είχαν καταργηθεί με τον προηγούμενο: ο δήμος Ρουστίκων στην επαρχία Ρεθύμνης, ο δήμος Αγίου Πνεύματος στην επαρχία Αγίου Βασιλείου και ο δήμος Αποδούλου στην επαρχία Αμαρίου.

Στις 18 Νοεμβρίου 1903 δημοσιεύθηκαν[2] τα ονόματα των διορισθέντων νέων δημάρχων, στις 6 Δεκεμβρίου τα ονόματα των διορισθέντων δημοτικών συμβούλων[3] και στις 12 Δεκεμβρίου τα ονόματα των ειδικών παρέδρων[4].

Έτσι οι δήμοι του νομού Ρεθύμνης στα τέλη του 1903 και για την επόμενη διετία είχαν την ακόλουθη σύνθεση:

ΕΠΑΡΧΙΑ ΡΕΘΥΜΝΗΣ

·         Στον Δήμο πόλεως Ρεθύμνης παραμένει δήμαρχος ο Γισούφ Αληγιατζιδάκης.

Γισούφ Αληγιατζιδάκης

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Γεώργιος Αθανασιάδης, Εμμανουήλ Αστρινός, Φίλιππος Βαλαρής, Ιωάννης Γ. Δερμιτζάκης, Γεώργιος Δρακάκης, Στυλιανός Π. Ζαχαρίου, Νικόλαος Καλογέννητος, Ιωάννης Κασιμάτης, Στυλιανός Κωστογιάννης, Αριστείδης Λιαναντωνάκης, Στέργιος Μανουράς, Θεμιστοκλής Μοάτσος, Ευάγγελος Ε. Παπαδάκης, Μίνως Ε. Πετυχάκης, Πολύδωρος Σαουνάτσος, Αντώνιος Τριφύλλης, Κωνσταντίνος Χαλκιαδάκης, Χουσνή Βακογλάκης, Κιαμήλ Βεησαγαδάκης, Αλη Βεντρηαγαδάκης, Μεχμέτ Ιρφανάκης, Χασάν Κλαρωνάκης, Αλή Βαφή Σελιανάκης, Σεφκή Τσιτσεκάκης και Φαρχουδήν Χοτζάκης.

·         Στον Δήμο Αρκαδίου [Αμνάτος (έδρα του δήμου), Αγία Παρασκευή, Αγία Τριάδα, Άγιος Δημήτριος, Άδελε, Αστέρι, Καβούσι, Καψαλιανά, Κυριάννα, Λούτρα, Μαρουλάς, Μέση, Παγκαλοχώρι Πηγή, Πίκρι, Χαμαλεύρι, Χάρκια], δήμαρχος παραμένει ο Γεώργιος Νικ. Βενιανάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Σπυρίδων Ν. Μυγιάκης (πρόεδρος), Μιχαήλ Βροντάκης, Χρήστος Δασκαλάκης, Χαράλαμπος Ζακάκης, Μιχαήλ Θεοδωράκης, Ανάστος Σπαντιδάκης, και Βασίλειος Τσάκωνας.

Νικόλαος Κ. Μιστράκης

·         Στον Δήμο Ατσιποπούλου [Ατσιπόπουλο (έδρα του δήμου), Άγιος Ανδρέας, Βαρσαμόνερο Πάνω και Κάτω, Βεδέροι, Γάλλου, Γεράνι, Γωνιά, Μονοπάρι, Πρινές, Σωματάς, Φραντζεσκιανά Μετόχια], δήμαρχος ο Νικόλαος Κων. Μιστράκης, γιατρός.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Εμμανουήλ Γ. Βαλαρής, Χαράλαμπος Λιανδρής, Εμμανουήλ Μαρκουλάκης, Κωνσταντίνος Μαραγκάκης, Γεώργιος Μανουσάκης, Ευάγγελος Κ. Παπαδάκης, Δημήτριος Ροδινός και Χ" Ζαχαρίας Τσούπης.

·         Στον Δήμο Βρυσιναίων [Χρωμοναστήρι (έδρα του δήμου), Αγία Ειρήνη, Άγιος Γεώργιος, Αλμπάνη Μετόχι, Αμπελάκι, Αρμένοι, Γεννή, Γουλεδιανά, Γιαννούδι, Καπεδιανά, Καρέ, Κάστελλος, Κούμοι, Μύλοι, Μύρθιος, Μισίρια, Ξηρό Χωριό, Όρος, Πρασές, Ρουσοσπίτι, Σελλί, Φωτεινού], δήμαρχος παραμένει ο Στυλιανός Βαρδάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Μιχαήλ Αγγελιδάκης, Παντελής Γ. Δρανδάκης, Εμμανουήλ Δρυγιανός, Εμμανουήλ Γ. Καλλέργης (ο οποίος ανντικαταστάθηκε από τον Ευάγγελο Ι. Μανιουδάκη), Μύρων Π. Καλησπεράκης, Τζανής Κοτσυφός, Λεωνίδας Μιχελουδάκης και Κωνσταντίνος Τρουλλινός.

Γ. Πρωτοπαπαδάκης

·         Στον Δήμο Λαππαίων [Αργυρούπολη (έδρα του δήμου), Αλώνες, Αρκούδαινα, Βιλανδρέδο, Επισκοπή, Καρωτή, Κάτω Πόρος, Κούφη, Μαρουλού, Μυριοκέφαλα, Νησί, Ρουμπάδο], δήμαρχος ο Γ. Πρωτοπαπαδάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Νικόλαος Μακρυγιάννης (πρόεδρος), Νικόλαος Βουρβαχάκης, Αναγνώστης Δασκαλοσηφάκης, Αντώνιος Χ. Ζερβουδάκης, Στ. Γ. Καλούδης, Θεόδωρος Μανουσακάκης, Ιωάννης Μανουσέλης Μιχαήλ Δ. Παπαμιχελάκης (ο οποίος ανντικαταστάθηκε από τον Χαράλαμπο Ι, Τζελιδάκη[5]), Ν. Στραπατσάκης.

·         Στον Δήμο Ρουστίκων [Ρούστικα (έδρα του δήμου), Άγιος Γεώργιος, Άγιος Κωνσταντίνος, Αρολίθι, Βελονάδο, Ζουρίδι, Καλονύκτης, Μαλλάκι Πάνω και Κάτω, Μούνδρος, Παλαίλιμνος, Σαϊτούρες], δήμαρχος ο Χρ. Δασκαλάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Ιωάννης Κων. Φουντουλάκης (πρόεδρος), Δημήτριος Βαγιόνης, Προκόπιος Δρανδάκης, Κωνσταντίνος Ηλιάκης, Αναγνώστης Κλινάκης, Δ. Μονιάκης, Αετός Σελινιωτάκης, Αναγνώστης Σταμαθιουδάκης και Μανούσος Φουντουλάκης.

ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

·         Στον Δήμο Αγίου Πνεύματος [Άρδακτος (έδρα του δήμου), Αγαλιανού, Ακούμια, Ακτούντα, Βάτος, Βρύσες, Δουμαεργειό (Κεντροχώρι), Κεραμέ, Κισσός, Λίγκρες, Πλατανές, Δρυμισκος], δήμαρχος ο Εμμανουήλ Ν. Παπαδάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Ιωάννης Μαράκης (πρόεδρος, ο οποίος ανντικαταστάθηκε από τον Εμμανουήλ Παπαγιαννάκη), Μιχαήλ Ανυφαντάκης, Μάρκος Εφεντάκης, Αναγνώστης Καλογεράκης, Αναγνώστης Μηλιδάκης, Γεώργιος Μεσαριτάκης, Βασίλειος Παπαδάκης, Ιάκωβος Φαρσεδάκης.

·         Στον Δήμο Λάμπης [Σπήλι (έδρα του δήμου), Αγία Πελαγία, Άγιος Βασίλειος, Άγιος Ιωάννης, Αγκουσελιανά, Ατσιπάδες, Δαριβιανά,  Καλή Συκιά, Κοξαρέ, Λάκκος, Λαμπινή, Μιξόρρουμα, Μουρνέ, Ντιμπλοχώρι, Παλαιόλουτρα, Φρατί], δήμαρχος ο Αν. Τρανταλίδης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Νικόλαος Καπετανάκης (πρόεδρος), Μύρων Βερναδάκης, Εμμανουήλ Σ. Γύπαρης, Στυλιανός Δουλγέρης, Κωνσταντίνος Κακλαμάνος, Γεώργιος Λουλούδης, Δημήτριος Περακάκης, Ιωάννης Τσαγκαράκης, και Εμμανουήλ Τσίχλης.

Ιωάννης Κ. Βαβουράκης

·         Στον Δήμο Μελάμπων    [Μέλαμπες (έδρα του δήμου), Άγιος Γαλήνης, Κρύα Βρύση,  Ορνέ, Σαχτούρια], δήμαρχος ο Εμμανουήλ Χαλκιαδάκης, ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον Ιωάννη Κ. Βαβουράκη[6].

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Μιχαήλ Καραλάκης, Ματθαίος Μαμαλάκης, Μίνως Μηναδάκης, Ιωάννης Ν. Μπασταρδάκης, Ιωάννης Γ. Παπαδάκης, Παντελής Ρυακιωτάκης, Εμμανουήλ Σπιθάκης και Εμμανουήλ Τρουλλινός.

·         Στον Δήμο Φοίνικος [Πλάκιάς (έδρα του δήμου), Άγιος Ιωάννης, Ασώματος, Γιαννιού, Λευκόγεια, Μαριού, Μύρθιος, Ροδάκινο, Σελλιά], δήμαρχος ο Εμμανουήλ Γ. Κουφάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Αναγνώστης Μαθιουδάκης ή Ψυχογιός (πρόεδρος), Ιωάννης Γεωργουλάκης ή Κάλλιστος, Στυλιανός Γιαννικάκης, Στυλιανός Γ. Γύπαρης, Νικόλαος Μ. Κοτσίφης, Κανάκης Γκαλονάς Κουφάκης, Γεώργιος Χ. Παπαδάκης και Κυριάκος Χατζηδομανωλάκης.

ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ

·         Στον Δήμο Αποδούλου, ο οποίος μετονομάστηκε σε Δήμο Κουρήτων [Αποδούλου (έδρα του δήμου), Αγία Παρασκευή, Άγιος Ιωάννης, Άνω Μέρος, Άρδακτος, Βαθιακό, Δρυγιές, Κουρούτες, Λοχριά, Νίθαυρη, Πλάτανος, Ρίζικας, Σάτα, Χωρδάκι], δήμαρχος ο Αρ. Σ. Ψαρουδάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Ιωάννης Αλυσανδράκης, Ανδρέας Ζωιδάκης, Αντ΄βνιος Μπικάκης, Εμμανουήλ Πατακός, Νικόλαος Πλατύρραχος, Ιωσήφ Στεργιάκης, Ιωάννης Τσαχάκης και Ιωάννης Κ. Φωτάκης.

·         Στον Δήμο Μέρωνος [Μέρωνας (έδρα του δήμου), Απόστολοι, Βολιώνες, Γέννα, Γερακάρι, Ελένες, Θρόνος, Καλογέρου, Καρίνες, Κλεισίδι, Μεσονήσια, Παντάνασσα, Πατσός], δήμαρχος ο Γεώργιος Δ. Χατζιδάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Γεώργιος Γιαννακουδάκης (πρόεδρος), Εμμανουήλ Θ. Γενεράλης, Γρηγόριος Κουτελιδάκης, Νικόλαος Λιουδάκης, Ηλίας Μοσχάκης, Ιωάννης Σ. Μοσχονάς, Σεβαστιανός Πολιτάκης, Ιωάννης Πορτάλιος, και Κωνσταντίνος Γ. Στρατιδάκης.

·         Στον Δήμο Πανακραίων [Μοναστηράκι (έδρα του δήμου), Νευς Αμάρι, Αποσέτι (Πετροχώρι), Βισταγή, Βρύσες, Βυζάρι, Γουργούθοι, Καρδάκι, Λαμπιώτες, Οψιγιάς, Πλατάνια, Σμιλές, Φουρφουράς], δήμαρχος ο Ν. Σκουλούδης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Γεώργιος Γαργερός, Εμμανουήλ Γενεράλης, Γεώργιος Καραμπασάκης, Αντώνιος Καφφάτος, Χαράλαμπος Μακρυδάκης, Δημ. Μανωλακάκης, Εμμανουήλ Μαριδάκης, και Ιωάννης Αντ. Φραγκάκης.

Με διάταγμα του Ύπατου Αρμοστή τα χωριά Σμιλές, Γουργούθοι,  Βρύσες και Καρδάκι αποσπάστηκαν από τον Δήμο Πανακραίων και προσαρτήθηκαν στον δήμο Μέρωνος[7].

ΕΠΑΡΧΙΑ ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ

·         Στον Δήμο Ανωγείων [Ανώγεια (έδρα του δήμου), Αΐμονας, Αξός, Ζου Λάκκος (Ζωνιανά), Καμαριώτης, Λειβάδα, Μετόχια Καμαριώτη, Σείσαρχα, Χώνος], δήμαρχος ο Εμμ. Ι. Χαιρέτης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Αριστείδης Βρέντζος, Κωνσταντίνος Δακανάλης, Σάββας Κακουδάκης, Βασίλειος Καλλέργης, Γεώργιος Κ. Κουτεντάκης, Απόστολος Παπαδάκης, Απόστολος Παρασύρης και Νικόλαος Πετούσης.

·         Στον Δήμο Γαράζου [Γαράζο (έδρα του δήμου), Άγιος Ιωάννης, Αγρίδια, Αλόϊδες, Ανεμόμυλος, Απλαδιανά, Ασυρώτοι (Κρυονέρι), Βενί, Βεργιτσανά, Επισκοπή, Θεοδώρα, Κάλυβος, Κεφάλι, Κλεψίμια (Δοξαρό), Κράνα, Κωστεφάνου, Λειβάδια, Μακρυγιάννη, Μουρτζανά, Μούσες, Νησί, Ομάλα, Σίσες, Τσαχιανά, Φαράτσι, Χελιανά], δήμαρχος ο Μιχαήλ Κλάδος.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Νικόλαος Αλεξάκης, Γρηγόριος Γοργοράπτης, Γεώργιος Μανιός, Μιχαήλ Δ. Μαρής, Γεώργιος Μ. Μαυρουδής, Κωνσταντίνος Παπαδάκης, Θωμάς Σωπασής και Μιχαήλ Χατζιδάκης.

·         Στον Δήμο Ελευθερναίων [Μαργαρίτες (έδρα του δήμου), Αγγελιανά, Αναχουρδομέτοχα, Αλφά, Βεργιανά, Βιράν Επισκοπή, Δαλαμπέλο, Έρφοι, Καϊναρτζές (΄Αγιος Νικόλαος), Καλανταρέ, Καλλέργω, Κάμπου Μετόχια, Κυνηγιανά, Λαγκά, Ξουζανά, Ορθές, Πέραμα, Πηγουνιανά, Πλευριανά, Πρινές, Πρίνος, Ρούπες, Σκορδίλω, Σκουλούφια, Σταυρωμένου, Τζανακιανά, Τριπόδο Κάτω και Πάνω], δήμαρχος ο Βασίλειος Ι. Δροσάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Νικόλαος Γ. Παπαμαρκάκης (πρόεδρος), Γεώργιος Βασσάλος, Δημήτριος Βογιατζόγλου, Νικόλαος Ματθ. Δαλαμπέλλας, Μιχαήλ Κ. Καρλάκης, Σπυρίδων Κυριακόπουλος (ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον Μιχαήλ Εμμ. Φουντουλάκη), Δημήτριος Χ. Νικολουδάκης, και Αναγνώστης Πλατοκούκης.

·         Στον Δήμο Μελιδονίου [Μελιδόνι έδρα του δήμου), Αβδελάς, Άγιος Μάμας, Αγυιά, Αλιάκες, Αυδανίτες, Αχλαδές, Βλυχάδα, Γαρίπα, Δαμαβόλου, Δαφνέδες, Εξάντη, Καλαμάς, Καστέλλι[8] (Πάνορμο), Καστρί, Κεραμωτά, Κρασούνας, Λαμεριανά, Μελισσουργάκι, Μούντρος, Μπαλί, Πασαλίτες, Μπραχίμος, Ρουμελή, Σιριπιδιανά, Σκεπαστή, Χουμέρι], δήμαρχος ο Κ. Καρδάσης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Δημήτριος Γιανσάκης, Αγγελής Ζουρίδης, Δημήτριος Κουτσουρούμπης, Ιωάννης Μαχμουτάκης, Μιχαήλ Παπαδάκης, Αναγνώστης Π.Μ. Παρασχάκης, Λυσίμαχος Πολυμίλης, Νικόλαος Τζανιδάκης.

Οι δήμαρχοι του 1905

Όπως  προαναφέρθηκε, ο δημοτικός νόμος του 1903 προέβλεπε διετή θητεία για τις δημοτικές αρχές, η οποία άρχιζε την 1^η  Σεπτεμβρίου 1903. Κατά συνέπεια τον Σεπτέμβρη του 1905 θα έπρεπε να αναδειχθούν νέοι δημοτικοί άρχοντες. Στις 6 Σεπτεμβρίου δημοσιεύεται[9] τροποποίηση του δημοτικού νόμου, κύριο χαρακτηριστικό της οποίας ήταν η διάταξη που προέβλεπε ότι οι δημοτικοί άρχοντες (δήμαρχοι, πάρεδροι και δημοτικοί σύμβουλοι) εκλέγονται  κάθε τετραετία με καθολική μυστική ψηφοφορία «δια σφαιριδίων». Επίσης προέβλεπε ότι οι δημοτικές εκλογές θα έπρεπε να γίνουν μέσα σε διάστημα δύο μηνών από την έναρξη της ισχύος του νόμου, δηλαδή μέσα σε δύο μήνες από την 6^η Νοεμβρίου 1905. Στο ακροτελεύτιο άρθρο προβλεπόταν ότι μέχρι τις εκλογές και την ανάδειξη αιρετών δημοτικών αρχόντων παραμένουν στη θέση τους οι ήδη υπηρετούντες διορισμένοι.

Όλως περιέργως και παρά την πρόβλεψη αυτή, στις 17 Σεπτεμβρίου 1905 δημοσιεύονται διατάγματα διορισμού νέων δημοτικών αρχών[10].

Σύμφωνα με τα εν λόγω διατάγματα οι δήμοι του νομού Ρεθύμνης έχουν την ακόλουθη σύνθεση:

Το επισκεπτήριο του Σαφτέρ Κλαψαράκη

·         Στον Δήμο πόλεως Ρεθύμνης δήμαρχος ο Σαφτέρ Κλαψαράκης και δημαρχιακός πάρεδρος ο Δημήτριος Λεφάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Γεώργιος Αθανασιάδης, Εμμανουήλ Αστρινός, Φίλιππος Βαλαρής, Παντελής Γαγάνης, Γεώργιος Δρακάκης, Νικόλαος Καλογέννητος, Ευάγγελος Γ. Καλοκαιρινός, Στυλιανός Κωστογιάννης, Τίτος Λίτινας, Αυγουστίνος Μαγουλάς, Στυλιανός Μαραγκουδάκης, Σπυρίδων Μιχελιδάκης, Θεμιστοκλής Γ. Παπαδάκης, Ιωάννης Σταυγιαννουδάκης, Αντώνιος Τριφύλλης, Γεώργιος Ε. Χαμαράκης, Κιαμήλ Βεησαγαδάκης, Αλη Βεντρηαγαδάκης, Μεχμέτ Ιρφανάκης, Αλή Ριφκή Καζιζαλιδάκης, Χασάν Κλαρωνάκης, Μουσάς Λαχουριδάκης, Αλή Βαφή Σελιανάκης και Σεφκή Τσιτσεκάκης.

·         Στον Δήμο Αρκαδίου δήμαρχος παραμένει ο Γ. Βενιανάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Εμμανουήλ Π. Βεδριωτάκης, Μιχαήλ Θεοδωράκης, Εμμανουήλ Παντελιδάκης.

·         Στον Δήμο Ατσιποπούλου δήμαρχος παραμένει ο Νικόλαος Κων. Μιστράκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Ανδρέας Ανδρουλιδάκης, Κωνσταντίνος Μαραγκάκης.

·         Στον Δήμο Βρυσιναίων δήμαρχος παραμένει ο Στυλιανός Βαρδάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Ιωάννης Στ. Βάος, Εμμανουήλ Α. Δρυγιανάκης, Γεώργιος Ε. Καλαϊτζιδάκης, Βαρδής Στ. Νικηφοράκης, Αναγνώστης Παπαδάκης, Ιωάννης Πωλογεωργάκης

·         Στον Δήμο Λαππαίων δήμαρχος παραμένει ο Γ. Πρωτοπαπαδάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Στ. Γ. Καλούδης, Διονύσιος Σταγάκης, Αναγνώστης Στελιδάκης, Νικόλαος Στραπατσάκης, Γεώργιος Τσαγκαράκης.

·         Στον Δήμο Ρουστίκων  δήμαρχος ο Ιωσήφ Δασκαλάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Νικόλαος Δρανδάκης, Παντελής Κιουρτσιδάκης, Δημ. Μαρνιέρος, Γεώργιος Μ. Παπαδάκης.

·         Στον Δήμο Αγίου Πνεύματος  δήμαρχος παραμένει ο Εμμανουήλ Ν. Παπαδάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Ματθαίος Μιχελάκης, Αλέξανδρος Σφακιανάκης.

·         Στον Δήμο Λάμπης  δήμαρχος παραμένει ο Αντώνιος Τρανταλίδης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Ιωάννης Μαθιουδάκης, Ιωσήφ Πετράκης, Στυλιανός Προκοπάκης.

·         Στον Δήμο Μελάμπων  δήμαρχος παραμένει ο Ιωάννης Κ. Βαβουράκης.

·         Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Νικόλαος Κουτσαυτάκης, Μηνάς Μηναδάκης, Ιωάννης Παναγιωτάκης, Λυσίμαχος Πολυμίλης, Ν.Π. Φακιδάρης.

·         Στον Δήμο Φοίνικος  δήμαρχος παραμένει ο Εμμανουήλ Γ. Κουφάκης.

·         Στον Δήμο Αποδούλου  δήμαρχος παραμένει ο Αρ. Σ. Ψαρουδάκης.

·         Στον Δήμο Μέρωνος  δήμαρχος παραμένει ο Γεώργιος Δ. Χατζιδάκης, ο οποίος όμως παραιτείται στις 19-11-1905[11].

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Α. Κουφάκης.

·         Στον Δήμο Πανακραίων  δήμαρχος ο Γεώργιος Α. Παττακός.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Εμμανουήλ Γ. Καμηλάκης, Γεώργιος Μακριδάκης, Μιχαήλ Γ. Παπαδάκης.

·         Στον Δήμο Ανωγείων  δήμαρχος παραμένει ο Εμμ. Ι. Χαιρέτης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Γεώργιος Μ. Δακανάλης, Κωνσταντίνος Δακανάλης, Ιωάννης Ν. Δραμουντάνης, Σάββας Κακουδάκης, Χαράλαμπος Σμπώκος.

·         Στον Δήμο Γαράζου  δήμαρχος ο Χρ. Κλάδος.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Βασίλειος Χοτζάκης.

·         Στον Δήμο Ελευθερναίων δήμαρχος ο Εμμ. Ψαρόκαλος.

·         Στον Δήμο Μελιδονίου  δήμαρχος παραμένει ο Κ. Καρδάσης.

(Δημοσιεύθηκε στην εφ. Ρέθεμνος φ. 28-1-2012)

---

[1] Νόμος αριθ. 407/8-7-1903 (ΕΕΚΠ, φ. 35/10-7-1003).

[2] Διάταγμα αριθ. 165/18-11-1903 (ΕΕΚΠ, φ. 39/18-11-1903).

[3] Διάταγμα αριθ. 174/29-11-1903 (ΕΕΚΠ, φ. 41/6-12-1903) και Διάταγμα αριθ. 177/4-12-1903 (ΕΕΚΠ, φ. 42/6-12-1903).

[4] Διάταγμα αριθ. 184/4-12-1903 (ΕΕΚΠ, φ. 44/12-12-1903).

[5] Διάταγμα αριθ. 43/18-2-1905 (ΕΕΚΠ, φ. 16/Β/1-3-1905).

[6] Διάταγμα αριθ. 182/13-8-1904 (ΕΕΚΠ, φ. 37/Β/19-8-1904).

[7] Διάταγμα αριθ. 238/27-11-1904 (ΕΕΚΠ, φ. 58/Β/6-12-1904).

[8] Το Καστέλλι Μυλοποτάμου μετονομάστηκε σε Πάνορμος με το διάταγμα αριθ. 118/1904 (ΕΕΚΠ, φ. 28/Β/28-6-1904).

[9] Νόμος αριθ. 604/3-9-1905 (ΕΕΚΠ, φ.49/Α/6-9-1905).

[10] ΕΕΚΠ, φ.52/Β/17-9-1905

[11] ΕΕΚΠ, φ. 65/Β/19-11-1905.

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΑΡΧΟΙ ΣΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ (ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ) (Μέρος 2ο)

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΑΡΧΟΙ ΣΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ (1898–1913)

(Μέρος 2^ο)

Του Γιάννη Ζ. Παπιομύτογλου

Οι εκλογές του 1901

Η επόμενη ανάδειξη δημοτικών αρχών στο νομό Ρεθύμνης, μετά από εκείνη του Μαρτίου του 1900, που είδαμε στο προηγούμενο σημείωμα, έγινε στα τέλη του 1901.

Το Δ/γμα προκήρυξης των
εκλογών της 18/11/1901. 

Ο δημοτικός νόμος του Φλεβάρη του 1900 προέβλεπε στο άρθρο 15 τριετή θητεία για τις δημοτικές αρχές και κατά συνέπεια η επόμενη ανάδειξή τους θα έπρεπε να γίνει τον Μάρτιο του 1903.
Όμως ο νέος δημοτικός νόμος[1], που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 1901, προέβλεπε στο άρθρο 102 ότι η θητεία των διορισθέντων τον προηγούμενο χρόνο δημοτικών αρχόντων, λήγει ένα μήνα μετά τη δημοσίευσή του, δηλαδή στις 21 Σεπτεμβρίου 1901.  Στο ίδιο άρθρο προβλεπόταν ότι θητεία των νέων δημοτικών αρχών θα ήταν διετής.

Με τον νέο δημοτικό νόμο προβλέπονταν δύο κατηγορίες δήμων, οι αστικοί και οι επαρχιακοί. Αστικοί ορίστηκαν οι δήμοι Χανίων, Ρεθύμνης και Ηρακλείου ενώ επαρχιακοί όλοι οι υπόλοιποι. Ο συνολικός αριθμός τους για όλη την Κρήτη μειώθηκε από 86 σε 71, ενώ στο νομό Ρεθύμνης από 20 περιορίστηκαν σε 14[2]. Πέντε στην επαρχία Ρεθύμνης (Ρεθύμνης, Αρκαδίου, Ατσιποπούλου, Βρυσιναίων και Λαππαίων), τέσσερις στην επαρχία Μυλοποτάμου (Ανωγείων, Γαράζου, Ελευθερναίων και Μελιδονίου), τρεις στην επαρχία Αγίου Βασιλείου (Λάμπης, Μελάμπων και Φοίνικος), και δύο στην επαρχία Αμαρίου (Μέρωνος και Πανακραίων).

Σχόλιο της εφ."Επιθεώρησις"
για το κλίμα των εκλογών.

Βλέπουμε λοιπόν ότι καταργήθηκαν οι δήμοι Πηγής, Ρουστίκων, Αγίου Πνεύματος, Αποδούλου, Αυδανιτών και Δαμάστας, οι οποίοι συγχωνεύθηκαν με τους υπόλοιπους.

Και ο νέος νόμος, όπως και ο προηγούμενος, προέβλεπε διορισμό των δημάρχων και εκλογή των δημοτικών συμβούλων. Το μοναδικό προσόν για τους δημάρχους ήταν η γνώση ανάγνωσης και γραφής.

Οι εκλογές των δημοτικών συμβούλων προκηρύχτηκαν[3] και έγιναν στις 18 Νοεμβρίου, σύμφωνα με τον Εκλογικό Κώδικα[4], που καθόριζε τα της εκλογής των βουλευτών, των νομαρχιακών και των δημοτικών συμβούλων. Ο διορισμός των δημάρχων έγινε στις 18 Δεκεμβρίου 1901 με διάταγμα[5] του πρίγκιπα Γεωργίου. Κατά το διάστημα που μεσολάβησε από τη λήξη της θητείας των δημάρχων στις 21/9/1901 μέχρι τον διορισμό νέων, χρέη δημάρχου άσκησαν η δημαρχιακοί πάρεδροι, δηλαδή στο δήμο Ρεθύμνης ο Δημήτριος Λεφάκης.

Μετά τα αποτελέσματα των εκλογών των δημοτικών συμβουλίων[6] και το διάταγμα διορισμού των δημάρχων, οι δήμοι στον νομό Ρεθύμνης είχαν την ακόλουθη στελέχωση:

ΕΠΑΡΧΙΑ ΡΕΘΥΜΝΗΣ

·         Στον Δήμο πόλεως Ρεθύμνης παρέμεινε δήμαρχος ο Γισούφ Αληγιατζιδάκης.

Η σφραγίδα του Δήμου Ρεθύμνης και
η υπογραφή του Δημάρχου    
Γισούφ Αληγιατζιδάκη      

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Εμμανουήλ Γοβατζιδάκης, Στυλιανός Π. Ζαχαρίου, Εμμανουήλ Ζωγραφάκης, Νικόλαος Καλογέννητος, Νικόλαος Λ. Κορωνάκης, Αλέξανδρος Μακρυποδάκης, Στέργιος Μανουράς, Πέτρος Δ. Μανουσάκης, Χαράλαμπος Παλαιτσάκης, Θεμιστοκλής Γ. Παπαδάκης, Μάρκος Περάκης, Μίνως Ε. Πετυχάκης, Εμμ. Σακόρραφος, Γεώργιος Ε. Σαουνάτσος, Χαράλαμπος Κ. Σπανδαγάκης, Πέτρος Ταταράκης, Αντώνιος Τριφύλλης, Δαμουλής Τσιριντανάκης, Κωνσταντίνος Χαλκιαδάκης, Χουσνή Βακογλάκης, Χασάν Βαρβαρεζάκης, Αλή Βαφή Σελιανάκης, Αλή Συναμεκάκης, Σεφκή Τσιτσεκάκης και Φαρχουδήν Χοτζάκης.

·         Στον Δήμο Αρκαδίου [Λούτρα (έδρα του δήμου), Αμνάτος, Αγία Παρασκευή, Αγία Τριάδα, Άγιος Δημήτριος, Άδελε, Αστέρι, Καβούσι, Καψαλιανά, Κυριάννα, Μαρουλάς, Μέση, Παγκαλοχώρι Πηγή, Πίκρι, Χαμαλεύρι, Χάρκια, Μονή Αρκαδίου, Μονή Αρσανίου], δήμαρχος παρέμεινε ο Γεώργιος Νικ. Βενιανάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Χρήστος Δασκαλάκης, Σπυρίδων Μυγιάκης, Παναγιώτης Πωλιουδάκης, Ιωάννης Σμυρνάκης, Ανάστος Σπαντιδάκης, Χρήστος Στεφανάκης, Βασίλειος Ε. Τζαγκαράκης και Ιωάννης Ψαρουδάκης.

·         Στον Δήμο Ατσιποπούλου [Ατσιπόπουλο (έδρα του δήμου), Άγιος Ανδρέας, Βαρσαμόνερο Πάνω και Κάτω, Βεδέροι, Γάλλου, Γεράνι, Γωνιά, Καλονύκτης, Κούμοι, Μαλάκι Πάνω και Κάτω, Μονοπάρι, Παλαίλιμνος, Πρινές, Σαϊτούρες, Φραντζεσκιανά Μετόχια], δήμαρχος ο Παντελής Καλούδης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Κωνσταντίνος Γ. Γαγάνης, Κωνσταντίνος Ηλιάκης, Αναγνώστης ή Ιωάννης Κατσαράκης, Κωνσταντίνος Λύτινας, Γεώργιος Δ. Μακρυλάκης, Εμμανουήλ Γ. Τζανιδάκης, Ιωάννης Γ. Χαλκιαδάκης και Γεώργιος Β. Χλαμπουτάκης.

Το χωριό Κούμοι, μετά από αίτηση των κατοίκων του, αποσπάστηκε από τον δήμο Ατσιποπούλου και προσαρτήθηκε στον δήμο Βρυσιναίων[7].

Στυλιανός Βαρδάκης

·         Στον Δήμο Βρυσιναίων [Χρωμοναστήρι (έδρα του δήμου), Αγία Ειρήνη, Άγιος Γεώργιος, Άγιος Ευτύχιος, Αλμπάνη Μετόχι, Αμπελάκι, Αποθαμένου Μετόχι, Αρμένοι, Γεννή, Γουλεδιανά, Γιαννούδι, Καπεδιανά, Καρέ, Κάστελλος, Μύλοι, Μύρθιος, Μισίρια, Ξηρό Χωριό, Όρος, Πρασές, Ρουσοσπίτι, Σελλί, Σωματάς, Φωτεινού, Μονή Χαλεβή], δήμαρχος ο Στυλιανός Βαρδάκης.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Μιχαήλ Αγγελιδάκης, Νικόλαος Γιακουμιδάκης, Όθων Κ. Δρανδάκης, Ε.Δ. Ζακάκης, Μύρων Π. Καλησπεράκης, Τζανής Κοτσιφός, Αναγνώστης ή Δ. Παπαδάκης και Ιωάννης Πωλογιώργης.

Το χωριό Σωματάς, μετά από αίτηση των κατοίκων του, αποσπάστηκε από τον δήμο Βρυσιναίων και προσαρτήθηκε στον δήμο Ατσιποπούλου[8].

·         Στον Δήμο Λαππαίων [Αργυρούπολη (έδρα του δήμου), Άγιος Γεώργιος, Άγιος Κωνσταντίνος, Αλώνες, Αρκούδαινα, Αρολίθι, Βελονάδο, Βιλανδρέδο, Επισκοπή, Ζουρίδι, Καρωτή, Κάτω Πόρος, Κούφη, Μαρουλού, Μούνδρος, Μυριοκέφαλα, Νησί, Ρουμπάδο, Ρούστικα, Μονή Μυριοκεφάλων], δήμαρχος ο Ευστάθιος Σ. Παπαδάκης και από 23-10-1902 ο Χ"Ελευθέριος Κελαϊδής.

Δημοτικοί σύμβουλοι οι: Εμμανουήλ Δαλέντζας, Γεώργιος Δαλιεράκης, Αναγνώστης Δασκαλοσηφάκης, Εμμανουήλ Ν. Κιουρτζιδάκης, Μιχαήλ Δ. Παπαμιχελάκης, Στυλιανός Μ. Παυλιδάκης, Αναγνώστης Σηφογιαννάκης και Γεώργιος Στραπατσάκης.

Τα χωριά Άγιος Γεώργιος, Άγιος Κωνσταντίνος, Ζουρίδι και Ρούστικα, μετά από αίτηση των κατοίκων τους αποσπάστηκαν από τον δήμο Λαππαίων και προσαρτήθηκαν στον δήμο Ατσιποπούλου[9].

ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

·         Στον Δήμο Λάμπης [Σπήλι (έδρα του δήμου), Αγαλιανού, Αγία Πελαγία, Νεύς  Άγιος Βασίλειος, Αγκουσελιανά, Ακτούντα, Ατσιπάδες, Βάτος, Δρυμισκος,  Κεραμέ, Κοξαρέ, Λάκκος, Λαμπινή, Λίγκρες, Μιξόρρουμα, Μουρνέ, Νταριβιανά, Ντιμπλοχώρι, Παλιόλουτρα, Τσικαλαριά, Φρατί], δήμαρχος ο Βαρδής Βαρδάκης. Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Ιωάννης Γ. Βαβουράκης, Εμμ. Σ. Γυπαράκης, Γεώργιος Ν. Δουλγεράκης, Νικόλαος Καπετανάκης, Ιωάννης Γ. Κλειδάκης, Εμμ. Παπαγιαννάκης, Εμμ. Παπαδάκης, και Μαν. Γ. Σαββάκης.

·         Στον Δήμο Μελάμπων [Κρύα Βρύση (έδρα του δήμου), Άγιος Γαλήνης, Ακούμια, Άρδακτος, Βρύσες, Δουμαεργειό (Κεντροχώρι), Κισσός, Μέλαμπες, Ορνέ, Πλατανές, Σαχτούρια, Μονή Αγίου Πνεύματος], δήμαρχος ο Γ. Πετρακάκης.

Δεν γνωρίζουμε ποιοι εξελέγησαν Δημοτικοί Σύμβουλοι στον δήμο Μελάμπων.

Το χωριό Άρδακτος, μετά από αίτηση των κατοίκων του, αποσπάστηκε από τον δήμο Μελάμπων και προσαρτήθηκε στον δήμο Λάμπης[10].

·         Στον Δήμο Φοίνικος [Πλάκιάς (έδρα του δήμου), Άγιος Ιωάννης, Ασώματος, Γιαννιού, Καλή Συκιά, Λευκόγεια, Μαριού, Μύρθιος, Ροδάκινο, Σελλιά, Φοινικιάς,  Μονή Πρέβελη], δήμαρχος ο Σπυρίδων Γ. Μακρής.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Αναγνώστης Γιαννάς, Στυλιανός Γ. Γυπαράκης, Αντώνιος Δαρατσιανάκης, Στυλιανός Γ. Δημητρακάκης, Γεώργιος Α. Κουφάκης, Ιωάννης Α. Μαρκάκης, Γεώργιος Μπριλάκης, και Εμμανουήλ Ν. Χατζιδάκης.

Τα χωριά Άγιος Ιωάννης και Καλή Συκιά, μετά από αίτηση των κατοίκων τους, αποσπάστηκαν από τον δήμο Φοίνικος και προσαρτήθηκαν στον δήμο Λάμπης[11].

ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ

·         Στον Δήμο Μέρωνος [Μέρωνας (έδρα του δήμου), Νευς Αμάρι, Αντάνασσος (Παντάνασσα), Απόστολοι, Βισταγή, Βολιώνες, Βρύσες, Γέννα, Γερακάρι, Γουργούθοι, Ελένες, Θρόνος, Καλογέρου, Καρδάκι, Καρίνες, Μεσονήσια, Οψιγιάς, Πατσός, Σμιλές, Μονή Ασωμάτων], δήμαρχος ο Γ. Χατζιδάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Γεώργιος Κ. Γιαννακουδάκης, Αριστοτέλης Καλοειδάς, Λεωνίδας Γ. Λιουδάκης Γεώργιος Μ. Μαρκαντωνάκης, Ανδρέας Ν. Παπαδάκης, Βασίλειος Κ. Ρολόης, Κων. Γ. Στρατιδάκης και Αντώνιος Κ. Κουτάκης.

Μιχαήλ Ψαρουδάκης

·         Στον Δήμο Πανακραίων [Βυζάρι (έδρα του δήμου), Αγία Παρασκευή, 

      Άγιος Ιωάννης, Άνω Μέρος, Αποδούλου, Αποσέτι (Πετροχώρι), Άρδακτος, Βαθειακό, Δρυγιές, Κουρούτες, Λαμπιώτες, Λοχριά, Μοναστηράκι, Νίθαυρι, Πλατάνια, Πλάτανος, Ρίζικας, Σάτα, Φουρφουράς, Χωρδάκι], δήμαρχος ο Μύρων Λίτινας και από 23-10-1902 ο Μιχαήλ Ψαρουδάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Κων. Γ. Βαρούχας, Ζαχαρίας Κατσαντώνης, Νικόλαος Ι. Καφφάτος, Μιχαήλ Λέκκας, Αντώνιος Σ. Λύτινας, Γεώργιος Μικέλε, Στυλιανός Ι. Πατρικαλάκης και Μιλτιαδης Ι. Τσαχάκης.

ΕΠΑΡΧΙΑ ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ

·         Στον Δήμο Ανωγείων [Ανώγεια (έδρα του δήμου), Αΐμονας, Αξός,
    Αστυράκι, Δαμάστα, Ζου Λάκκος (Ζωνιανά), Καμαράκι, Καμαριώτης, Μετόχια Καμαριώτη, Σίσαρχα, Χώνος], δήμαρχος ο Ε. Βρέντζος.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Νικόλαος Ι. Βογιατζάκης, Βασίλειος Δαφέρμος, Ιωάννης Δραμουντάνης ή Λελές, Νικόλαος Γ. Ζωνός, Σάββας Κακουδάκης, Ιωάννης Ε. Καμάρης Σταμάτιος Ι. Παπαδάκης και Βασίλειος Γ. Σμπώκος.

Με διατάγματα του Ύπατου Αρμοστή τα χωριά Αστυράκι, Καμαράκι και Δαμάστα αποσπάστηκαν από τον Δήμο Ανωγείων και προσαρτήθηκαν στον δήμο Τυλίσσου Επαρχίας Μαλεβυζίου[12].

·         Στον Δήμο Γαράζου [Γαράζο (έδρα του δήμου), Άγιος Ιωάννης, Αγρίδια, Αλόϊδες, Ανεμόμυλος, Απλαδιανά, Ασυρώτοι (Κρυονέρι), Βενί, Βεργιτσανά, Επισκοπή, Θεοδώρα, Κάλυβος, Κεφάλι, Κλεψίμια (Δοξαρό), Κράνα, Κωστεφάνου, Λειβάδια, Μακρυγιάννη, Μουρτζανά, Μούσες, Νησί, Ομάλα, Σίσες, Τσαχιανά, Φαράτσι, Χελιανά, Μονή Βωσάκου, Μονή Δισκουρίου, Μονή Χαλέπας], δήμαρχος ο Δημ. Κούβος.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Μιχαήλ Βάμβουκας, Νικόλαος Βαρδιάμπασης, Αντώνιος Δαφνομήλης, Μιχαήλ Κεριμάκης, Χαρίδημος Πλουμής, Στυλιανός Π. Σκουλάς, Θωμάς Σωπασής και Χαριτάκης ή Παπαδάκης.

·         Στον Δήμο Ελευθερναίων [Μαργαρίτες (έδρα του δήμου), Αγγελιανά, Αναχουρδομέτοχα, Αλφά, Βεργιανά, Βιράν Επισκοπή, Νταλαμπέλο, Έρφοι, Καϊναρτζές (΄Αγιος Νικόλαος), Καλανταρέ, Καλλέργω, Κάμπου Μετόχια, Κυνηγιανά, Λαγκά, Ξουζανά, Ορθές, Πέραμα, Πλευριανά, Πρινές, Πρίνος, Ρούπες, Σκορδίλω, Σκουλούφια, Σταυρωμένου, Τριπόδων Κάτω και Πάνω], δήμαρχος ο Βασίλειος Δροσάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Ν.Ε. Αποστολάκης, Χρήστος Γ. Βεργάκης, Γ.Ι.  Καυγαλάκης, Νικ. Καυγαλάκης, Δημήτριος Λαγουδάκης, Ι. Μαυράκης, Ι.Φ. Παπαδάκης και Ιωάννης Π. Πουπάκης.

·         Στον Δήμο Μελιδονίου [Μελιδόνι έδρα του δήμου), Αβδελάς, Άγιος Μάμας, Αγυιά, Αλιάκες, Αυδανίτες, Αχλαδές, Βλυχάδα, Γαρίπα, Δαμαβόλου, Δαφνέδες, Εξάντη, Καλαμάς, Καστέλλι (Πάνορμο), Καστρί, Κεραμωτά, Κρασούνας, Λαμεριανά, Μελισσουργάκι, Μούντρος, Μπαλί, Πασαλίτες, Μπραχίμος, Ρουμελή, Σιριπιδιανά, Σκεπαστή, Χουμέρι, Μονή Μπαλή], δήμαρχος ο Στ. Γεωργιουδάκης.

Δημοτικοί Σύμβουλοι οι: Κωνσταντίνος Λαγουδάκης (γιατρός). Δεν γνωρίζουμε άλλους δημοτικούς συμβούλους στον δήμο Μελιδονίου.

(Δημοσιεύθηκε στην εφ. Ρέθεμνος φ. 21-1-2012)

---

[1] Νόμος αριθ. 411/1901 (Επίσημος Εφημερίς Κρητικής Πολιτείας (ΕΕΚΠ), φ. 58/Α/21-8-1901).

[2] Για τον καθορισμό των οικισμών που συγκροτούν τους δήμους του νομού Ρεθύμνης, βλ. ΕΕΚΠ, φ. 51/Γ/22-9-1901.

[3] Διάταγμα αριθ. 370/4-10-1901 (ΕΕΚΠ, φ. 78/Α/5-10-1901).

[4] Διάταγμα αριθ. 283/22-1-1901 (ΕΕΚΠ, φ. 4/Α/27-1-1901).

[5] Διάταγμα αριθ. 425/18-12-1901 (ΕΕΚΠ, φ. 69/Β/18-12-1901).

[6] Για τα αποτελέσματα των εκλογών στον νομό Ρεθύμνης, βλ. εφ. Κρητική Εφημερίς Ρεθύμνου, φ. 20/1-12-1901.

[7] Διάταγμα αριθ. 104/14-5-1902 (ΕΕΚΠ, φ. 21/Α/18-5-1902).

[8] Διάταγμα αριθ. 104/14-5-1902 (ΕΕΚΠ, φ. 21/Α/18-5-1902).

[9] Διάταγμα αριθ. 428/19-12-1901 (ΕΕΚΠ, φ. 92/Α/21-12-1901) και Διάταγμα αριθ. 104/14-5-1902 (ΕΕΚΠ, φ. 21/Α/18-5-1902).

[10] Διάταγμα αριθ. 104/14-5-1902 (ΕΕΚΠ, φ. 21/Α/18-5-1902).

[11] Διάταγμα αριθ. 52/27-3-1902 (ΕΕΚΠ, φ. 13/Α/3-3-1902).

[12] Διάταγμα αριθ. 6/25-1-1902 (ΕΕΚΠ, φ. 8/2-2-1902) και αριθ. 33/9-3-1902 (ΕΕΚΠ, φ. 12/21-3-1902).